3-6-3-6. روش مرتب سازی سریع نامغلوب ……………………………………….73
3-6-3-7. فاصله ازدحام ………………………………………………………………….74
3-6-3-8. ارزیابی کروموزوم ……………………………………………………………76
3-6-3-9. استراتژی انتخاب ……………………………………………………………..76
3-6-3-10. عملگر تقاطع ……………………………………………………………….77
3-6-3-11. عملگر جهش ……………………………………………………………….78
3-6-3-12. نخبه گرایی ……………………………………………………………………..78
3-6-3-13. پیدا کردن همسایگی جواب ها …………………………………………..80
3-6-3-311-. الگوریتم شبیه سازی تبرید ……………………………………………80
3-6-3-14. معیار توقف …………………………………………………………………84
3-6-3-15. عملیات بایگانی ……………………………………………………………..84
3-7 . روش های اندازه گیری عملکرد الگوریتم های چند هدفه …………………………..85
فصل چهارم: محاسبات و یافته های تحقیق
4-1 . مقدمه ……………………………………………………………………………………………….89
4-2 . نتایج مسایل طراحی شده …………………………………………………………………………90
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهاداتی جهت تحقیقات آتی
5-1 . جمع بندی و نتیجه گیری ………………………………………………………………..103
5-2 . پیشنهاداتی جهت تحقیقات آتی …………………………………………………………..104
پیوست ………………………………………………………………………………………………………..107
منابع …………………………………………………………………………………………………………117
فهرست جداول
جدول 1-1 تصمیمات در زنجیره تامین و سطوح مربوط به آنها ……………………………………………………..5
جدول 1-2 انواع ریسک و منبع آن از نظر چوپرا و میندل 2007 …………………………………………………14
جدول 2-1 تحقیقات صورت گرفته در زمینه مدیریت زنجیره تامین ……………………………………………43
جدول 2-2 اصطلاحات و علایم اختصاری در طراحی شبکه زنجیره تامین …………………………………..50
جدول 2-3 تحقیقات انجام شده در طراحی شبکه زنجیره تامین، مجید رمضانی و همکاران 2013 ……………….51
جدول 4-1 مقادیر پارامترهای الگوریتم NSGA II …………………………………………………………………90
جدول 4-2 نتایج مسایل کوچک طراحی شده و مقایسه روش دقیق و فرا ابتکاری ……………………….. 91
جدول 4-3 اطلاعات مربوط نقاط کاندید تولید کننده برای مثال 8 ……………………………………….. 92
جدول 4-4 اطلاعات مربوط به نقاط کاندید مراکز توزیع برای مثال شماره 8 ………………………….. 93
جدول 4-5 اطلاعات مربوط به تقاضای مشتریان برای مثال شماره 8 …………………………………….. 93
جدول 4-6 اطلاعات مربوط به هزینه انتقال از تولیدکننده گان به مراکز توزیع برای مثال8 …………. 93
جدول 4-7 اطلاعات مربوط به هزینه انتقال از مراکز توزیع به مشتریان برای مثال شماره 8 ………. 94
جدول 4-8 حدود بالا و پایین توابع هدف برای مثال 8 ……………………………………………………….. 94
جدول 4-9 مقادیر بهینه پارتو برای مثال 8 ……………………………………………………………………………… 95
جدول 4-10 اطلاعات مربوط به احداث یا عدم احداث نقاط کاندید تولید ………………………………….. 95
جدول 4-11 اطلاعات مربوط به احداث یا عدم احداث نقاط کاندید توزیع ………………………………….95
جدول 4-12 اطلاعات مربوط به نحوه انتقال از تقاط تولید به مراکز توزیع ………………………………. 96
جدول 4-13 اطلاعات مربوط به نحوه انتقال مراکز توزیع به مشتریان …………………………………….. 96
جدول 4-14 اطلاعات مربوط به بودجه پشتیبان نقاط تولید ……………………………………………………… 97
جدول 4-15 اطلاعات مربوط به بودجه پشتیبان نقاط تولید …………………………………………………….. 97
جدول 4-16 اطلاعات مربوط به زمان ترمیم نقاط تولید ……………………………………………………………..97
جدول 4-17 اطلاعات مربوط به زمان ترمیم مراکز توزیع ……………………………………………………………..97
جدول 4-18 اطلاعات مربوط به بودجه برون سپاری نقاط تولید …………………………………………………..97
جدول 4-19 اطلاعات مربوط به بودجه برون سپاری نقاط تولید ………………………………………………… 98
جدول 4-20 نتایج حل مساله در ابعاد بزرگ با الگوریتم NSGA II …………………………………………………….92
فهرست شکل ها و نمودارها
شکل 1-1 رویکرد تانگ برای مدیریت ریسک در زنجیره تامین ……………………………………………………15
شکل 3-1 نمایی از مدل مورد بررسی …………………………………………………………………………………….57
شکل 2-3 نحوه نمایش بخش اول کروموزوم ………………………………………………………………………….67
شکل 3-3 نحوه نمایش بخش دوم کروموزوم …………………………………………………………………………….68
شکل 4-3 مرحله اول دکدینگ کردن توزیع کننده – مشتری ………………………………………………………68
شکل 5-3 مرحله دوم دکدینگ کردن توزیع کننده – مشتری ………………………………………………………..69
شکل 6-3 مرحله سوم دکدینگ کردن توزیع کننده – مشتری …………………………………………………….69
شکل 7-3 مرحله چهارم دکدینگ کردن توزیع کننده – مشتری …………………………………………………..70
شکل 8-3 مرحله پنجم دکدینگ کردن توزیع کننده – مشتری …………………………………………………….70
شکل 9-3 شکل نهایی دکدینگ کردن توزیع کننده – مشتری ……………………………………………….70
شکل 10-3 مرحله اول دکدینگ کردن تولید کننده- توزیع …………………………………………………………71
شکل 11-3 مرحله دوم دکدینگ کردن تولید کننده- توزیع ………………………………………………………71
شکل 12-3 مرحله نهایی دکدینگ کردن تولید کننده- توزیع ……………………………………………………71
شکل13-3 نمایش نهایی بخش اول کروموزوم تولید کننده ………………………………………………………71
شکل 14-3 نمایش نهایی بخش دوم کروموزوم توزیع ……………………………………………………………..71
شکل 3-15 قدم های الگوریتم NASG II ………………………………………………………………………….72
شکل 16-3 روش مرتب سازی نامغلوب سریع ………………………………………………………………………74
شکل 3-17 رویه محاسبه فاصله ازدحامی …………………………………………………………………………….75
شکل 3-18 محاسبه فاصله ازدحام …………………………………………………………………………………………76
شکل 3-19 بخش اول عملگر تقاطع ………………………………………………………………………………….77
شکل 3-20 بخش دوم عملگر تقاطع …………………………………………………………………………………..78
شکل 3-21 بخش اول عملگر جهش ………………………………………………………………………………….79
شکل 3-22 بخش دوم عملگر جهش ………………………………………………………………………………..79
شکل 3-23 شبه کد الگوریتم شبیه سازی تبرید ……………………………………………………………………..84

فصل اول
مقدمه و کلیات تحقیق
1-1.مقدمه
رقابت شدید و تغییرات سریع در بازارها واولویت های مشتری و همچنین توسعه سریع تکنولوژی و جهانی سازی ،سازمان ها را مجبور میکند که بجای فعالیت کردن به صورت انفرادی ،به صورت اعضای یک زنجیره تامین فعالیت کنند.[109] تسهیم سود،به اشتراک گذاشتن ارزش و در نهایت تعدیل خطرات در زنجیره ای از اقدامات ارزش آفرین منجر به توسعه مفاهیمی راهبردی در یک نظام زنجیره ای شده است.در بازار رقابتی موجود در عصر حاضر بنگاههای اقتصادی و تولیدی علاوه بر پرداختن به سازمان ومسایل داخلی خود،به مدیریت و نظارت بر منابع و ارکان مرتبط خارج از سازمان نیز توجه زیادی میکنند. این یک آگاهی عمومی است که سازمان ها نمی توانند به عنوان نهاده‌های ایزوله شده رقابت کنند و واضح است که کارکردن با یکدیگر در یک شبکه میتواند راحتر باشد. .علت این امر دستیابی به مزیت یا مزایای بازار رقابتی و در نهایت با هدف کسب سهم بازار بیشتر است. از این رو موفقیت نهایی یک سازمان به توانایی مدیریتی آن در یکپارچه‌سازی شبکه پیچیده‌روابط کسب وکار بین شرکای زنجیره تامین‌بستگی خواهد داشت. [72]
موفقیت یک زنجیره تامین به یکپارچگی و هماهنگی همه نهاده های آن جهت ایجاد یک فرم از ساختار شبکه کارا،بستگی دارد.یک زنجیره تامین کارا منجربه فرایند های بهینه در سراسر زنجیره تامین میشود و به انجام واکنش سریع به نیاز های مشتری کمک میکند .[109] یک زنجیره تامین شامل چهار نهاده اصلی شامل تامین کننده ها1 ، تولیدکننده ها2 ، مراکز توزیع3 و نقاط تقاضا4 میباشد )، که شامل مسایلی مانند انتقال مواد خام جهت تولید محصول نهایی به تولید کنندگان و تحویل آن به مشتری نهایی است . مهم ترین هدف این زنجیره بر طرف کردن نیازهای مشتری، با کمینه کردن هزینه هایی است که در این راستا بوجود می آید . امروزه زنجیرهای تامین پیچیده ترشده و این باعث آسیب پذیرتر شدن و در معرض ریسکهای مختلف قرار گرفتن آن گردیده است. یکی از مهمترین ریسک هایی که در این پایان نامه مورد بررسی قرار گرفته است، اختلال5 در تسهیلات در زنجیره تامین میباشد.

1-2.مدیریت زنجیره تامین:
در دنیای رقابتی امروز به خاطر مسایلی چون کوتاه شدن عمر محصولات،جهانی شدن بازارها،افزایش دانش و قدرت انتخاب مشتریان و تغییر الگوهای تقاضا ، مدیران بسیاری از صنایع و بنگاههای اقتصادی و تولیدی دریافتند که برای ادامه حضور در بازار رقابتی و کسب سهم بازار بیشتر،تنها بهبود فرایند های داخلی سازمان کافی نیست بلکه تامین کنندگان نیز باید قطعات و مواد اولیه را با بهترین کیفیت و کمترین هزینه تولید کنند و توزیع کنندگان محصولات نیز باید ارتباط نزدیکی با سایست های توسعه بازار تولید کننده داشته باشند.با چنین نگرشی رویکردهای زنجیره تامین6 و مدیریت آن پا به عرصه وجود نهادند.[20]
بطور کلی زنجیره تامین زنجیره ایست که همه فعالیت های مرتبط با جریان کالا و تبدیل مواد از مرحله تهیه ماده اولیه تا مرحله تحویل محصول نهایی به مصرف کننده را شامل میشود.[138] بر اساس گفته چوپرا و میندل زنجیره تامین شبکه ای از سازمان ها است که وظیفه تولید،فروش و تحویل یک محصول یا خدمت را برای بخشی از بازار به عهده دارند. همچنین این افراد در سال 2007 نیز بیان داشتند که درون هر سازمانی ،مثل تولید کننده ، رنجیره تامین شامل همه وظایف در بر گرفته دریافت و برآورده کردن درخواست مشتری است.این وظایف شامل توسعه محصول جدید ،بازاریابی، عملیات، توزیع، مالی، سرویس مشتری و دیگر وظایف مرتبط با براورده کردن درخواست‌های مشتری است. بر این اساس ، فعالیت هایی نظیر برنامه ریزی عرضه و تقاضا، فراهم کردن مواد اولیه، تولید، نگهداری کالا، کنترل موجودی، توزیع و تحویل خدمت به مشتری که در گذشته در سطح سازمان انجام میگرفتند،اینک به سطح زنجیره تامین انتقال یافته اند.مساله کلیدی در زنجیره تامین ، مدیریت و کنترل هماهنگ تمام این فعالیت هاست.مدیریت زنجیره تامین7 پدیده ایست که این مدیریت وهماهنگی را به گونه ای انجام میدهد که مشتریان بتوانند خدمت سریع و قابل اطمینان را با کیفیت بالا و کمترین هزینه ممکن دریافت کنند.در حقیقت از آنجایی که مشتریان ونیازهایشان علت زنجیره تامین هستند،هدف زنجیره تامین کمینه سازی هزینه های سیستم ودر عین حال برآورده کردن نیازهای سطح خدمت است. [138] در تعریفی دیگر سیمچی لوی و همکاران 2003 مدیریت زنجیره تامین را مجموعه ای از فعالیت ها تعریف میکنند که تمام تامین کنندگان ،تولیدکنندگان، انبارهای مربوط به نگهداری کالا ها و خدمات و فروشگاهها را به صورت کارا یکپارچه میکنند، به نحوی که کالا ها در مقدار مناسب،مکان مناسب و زمان مناسب و در حد اقل هزینه ها و دقیقا منطبق با نیاز های مشتریان تولید شده و توزیع گردد.[121] همچنین بر اساس گفته لالمنت و همکاران در سال 2008 زنجیره تامین میتواند به خط لوله ای از جریان اطلاعات و مواد فیریکی بین تامین کننده ها و مشتریان تشبیه کرد. بر اساس یک نقطه نظر عملیاتی،این خط لوله شبیه یک فرایندی از عملیات ها که توزیع شده است،کار میکند.بنابرین زنجیره تامین صرفا یک ساختار خطی نیست بلکه در حقیقت یک شبکه8 است. همچنین لالمنت در سال 1998، وو و چانگ در سال 2009 بیان داشتند که مدیریت شبکه زنجیره تامین میتواند به عنوان یکپارچه سازی فرایند های کلیدی تجارت تعریف گردد،بنابراین سیستم مدیریت زنجیره تامین تنها زمانی میتواند موفق باشد که همه فرایندهای مورد نیاز تجارت را تحت پوشش قرار دهد .[14] لووی در سال 2004 معتقد است زنجیره تامین یک تمرکز مهم از برتری رقابتی برای تجارت سازمان ها دارد .مطالعه مدیریت زنجیره تامین بر روی اینکه چطور یک سازمان ارزش کلی سازمان را از طریق استفاده و بکارگیری بهتر منابع در سراسر سازمان ماکسیمم کند ، تاکید میکند.[60] راس در سال 2011 مدیریت زنجیره تامین را از سه دیدگاه استراتژیکی9، تاکتیکی10 و تکنولوژیکی11 مورد بررسی قرار داده است .از دیدگاه استراتژیکی ، مدیریت زنجیره تامین ، شرکای تجاری زنجیره را به ایجاد همکاری های مشترک به منظور افزایش توان رقابتی کل زنجیره سوق میدهد.از دیدگاه تاکتیکی مدیریت زنجیره تامین به عنوان تکنیک مدیریت عملیات ها در نظر گرفته میشود که به دنبال بهینه سازی قابلیت های عملیاتی سازمان ها و سپس هدایت سازمان ها برای جستو جوی مداوم فرصت های کاهش هزینه و افزایش توان عملیاتی در زنجیره تامین است.و در نهایت از دیدگاه تکنولوژیکی فناوری های اطلاعات نوین باعث ایجاد تعامل و یکپارچگی بیشتری در بین اعضای زنجیره شده و این همکاری ایجاد شده،شرکت ها را قادر میسازد تا به طور چشمگیری درآمد ها،هزینه ها و استفاده از سرمایه ها را فراتر از وابستگی به قابلیت‌ها و منابع داخلی خود بهبود بخشند . [110] مسایل در زنجیره تامین در سه سطح مورد بررسی قرار میگرد.سطح اول مسایل استراتژیک که جز برنامه ریزی بلند مدت محسوب میشود،که میتوان به جایابی تسهیلات،انتخاب تامین کننده گان وتولید کنندگان اشاره کرد،در سطح دوم سطح تاکتیکی نام دارد و جز مسایل میان مدت است، مسایلی مانند لجستیک،تولید و موجودی مورد بررسی است و سطح سوم مربوط به مسایل عملیاتی12 است و جز مسایل کوتاه مدت است که به مسایلی چون زمانبندی ، مسیر یابی و غیره میپردازد.[11] در جدول زیر لیستی از تصمیماتی که در غالب یک مدل برنامه ریزی زنجیره تامین میتوان اتخاذ نمود را تهیه و نوع افق برنامه ریزی این تصمیمات مبتنی بر تعاریف ارایه شده را تعیین میکنیم.

سطوح برنامه ریزینوع تصمیم در زنجیره تامینردیفعملیاتیتاکتیکیاستراتژیک(زمانبندی ماشین ها1(زمانبندی وسایل نقلیه2(مسیر یابی وسایل نقلیه3(زمانبندی تحویل4(زمان بندی توزیع5((زمانبندی تولید6(تعیین نقاط تامین7(مکان یابی کارخانه8(انتخاب تکنولوژی جدید9((تعیین کانال های توزیع10(انتخاب سیستم حمل و نقل11(مکان یابی انبارهای توزیع12(تعیین ظرفیت انبارها13((برنامه ریزی تولید14(انتخاب تامین کننده15(تعیین ظرفیت احداث کارخانه16(راهکارهای غلبه بر تورم17(سیاست های توسعه زنجیره تامین18(کنترل جریان نقدینگی19(تمایز محصول در نقاط مختلف20((مقدار بهینه سفارش دهی از مواد اولیه21(مقدار تولید محصول نهایی22(تخصیص انبار ها به هر یک از کارخانه ها23(تخصیص مشتریان به هر یک از انبار ها24(میزان ارسالی از هر خانواده محصول به هر یک از انبار ها25(سطح موجودی از هر محصول26(تعیین نوع وسایل نقلیه برای حمل کالا27(موجودی نهایی کارخانه در هر بازه زمانی28(حجم انتقال محصول توسط هر یک از وسایل نقلیه29(حجم برونسپاری هر یک از محصولات در بازه زمانی30(میزان خرید از هر یک از مواد اولیه از فروشنده31(انتخاب پیمانکار تولید محصولات نیمه ساخته32
1-3.طراحی شبکه زنجیره تامین :
طراحی شبکه زنجیره تامین13 مهمترین تصمیم استراتژیک در مدیریت زنجیره تامین است که نقش مهمی در اجرای محیطی و اقتصادی زنجیره تامین دارد . در حالت کلی طراحی شبکه زنجیره تامین شامل تعیین مکان ،تعداد و ظرفیت تسهیلات شبکه و ایجاد جریان مواد بین آنهاست.[88]
دو ویژگی مهمی که در طراحی شبکه زنجیره تامین مورد توجه قرار میگیرد پایایی14 و مقاوم‌سازی15 است . بر اساس گفته های بانچاچ در سال 2006 پایایی بدین صورت تعریف شد: احتمال اینکه یک سیستم یا اجزای آن وظایف مورد انتظار خود را درون یک افق زمانی و محیط معین اجرا کنند. وی ضمنا مقاوم سازی را اینگونه تعریف کرده است : توانایی سیستم در اجرای نسبتا خوب وظایف مورد انتظار با وجود نقص هایی در اجزا یا زیر سیستم ها. بنابراین یک زنجیره تامین زمانی مقاوم است که با در نظر گرفتن عدم قطعیت16 در شرایط آینده مثل تقاضا ،زمان تدارک، عرضه و غیره، به درستی ایفای نقش کند و زمانی یک زنجیره تامین پایاست که در مواقعی که بخشی از سیستم دچار نقص شده ،برای مثال زمانی یک مرکز توزیع به خاطر شرایط آب وهوایی از دسترس خارج شود، به درستی ایفای نقش کند.[16]

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

تعاریف متفاوتی از طراحی شبکه زنجیره تامین در ادبیات موجود است که به چند تا از آنها در زیر اشاره شده است . بر اساس گفته هریسون طراحی شبکه زنجیره تامین شامل مسایلی چون کدام تسهیلات در شبکه زنجیره تامین باشند(کارخانه ها و انبارها)،اندازه و مکان آنها و احداث رابطه حمل و نقل میان اعضای زنجیره تامین ،همچنین چگونگی جریان مواد بین آنها ،است.همچنین بر اساس گفته وی تصمیمات طراحی شبکه مناسب به کاهش هزینه بین 5 تا 60 درصدی ،با وجود 10 درصد خروجی نرمال از پروژه طراحی شبکه زنجیره تامین، منجر میشود.طراحی شبکه زنجیره تامین یک تعهد و ماموریت پیچیده است . وی همچنین معتقد است طراحی شبکه زنجیره تامین هسته برنامه ریزی استراتژیک در مدیریت زنجیره تامین است . چه ایجاد یک پیکر بندی17 جدید شبکه یا برای طراحی دوباره یک شبکه موجود.[50]
از نظر امرانی و همکاران 2011 یک مساله استاندارد طراحی شبکه زنجیره تامین شامل چگونگی پیکربندی شبکه و ماموریت مکان آنهاست.در این طراحی بعضی از تسهیلات ممکن است احداث18 یا عدم احداث19 شوند. هر تسهیل انتخابی به یک یا چندین محصول،فعالیت های مونتاژ یا توزیع با توجه به ظرفیت موجود در هر مکان تخصیص داده شده است. ماموریت هر تسهیل همچنین باید مشخص شده باشد.تامین کنندگان مواد خام کلیدی باید انتخاب شده باشند.برای بازار هر محصول باید یک سیاست بازاریابی و سطوح موجودی و همچنین کمترین و بیشترین سطوح فروش انتخاب شده باشد. هدف معمول در این زنجیره ماکسیمم کردن سود خالص در طول افق برنامه ریزی است.هزینه های معمول شامل هزینه های ثابت مکان و پیکربندی تسهیلات، هزینه های ثابت فروشنده و انتخاب سیاست بازار و همچنین هزینه های متغییر شامل تولید، جابجایی، کمبود، موجودی و حمل ونقل است.[147]
ان شاه و همکاران در سال 2007 معتقدند که طراحی و تاسیس شبکه زنجیره تامین یک تصمیم استراتژیک است وتاثیرات آن چندین ساله خواهد بود وممکن است در طول این چند سال بعضی از پارامتر های محیط تجارت مثل تقاضای مشتری تغییر کند . از اینرو برخی از پارامترهای اساسی مثل تقاضای مشتریان کاملا غیر قطعی هستند.به عبارت دیگر احداث یا عدم احداث یک تسهیل بسیار زمانبر و پر هزینه است و ایجاد تغییر در تصمیم مکان تسهیلات با در نظر گرفتن نوسان پارامترها در یک زمان کوتاه غیر ممکن است . بنابراین زنجیره تامین باید با در نظر گرفتن پارامترهای غیر قطعی مقاوم طراحی شود .در غیر این صورت تاثیر نوسانات پارامترها در طول زمان بسیار هنگفت خواهد بود.[144]
نور الحق و همکاران در سال 2006 معتقدند که زنجیره تامین به صورت زنجیره که هر نهاده ای از فرایندی از تولید و عرضه را بهم وصل میکند،از مواد خام تا مصرف کننده نهایی .یک زنجیره تامین شامل سیستم های مختلفی چون تامین کنندگان متفاوت،تولید،ذخیره سازی،حمل ونقل وسیستم خرده فروشی است، و اظهار میدارند که اصطلاح طراحی شبکه زنجیره تامین گاهی اوقات به عنوان مترادف برای برنامه ریزی استراتژیک زنجیره تامین بکار گرفته میشود.آنها ضروری میدانند که در دنیای رقابتی فعلی ، یک شبکه زنجیره تامین توانایی بقا را برای زمان قابل توجهی داشته باشد ،در طی این مدت تعدادی از پارامتر ها میتوانند تغییر کنند.بررسی ایجاد اصلاحات آتی در پیکربندی شبکه برای پذیرفتن تغییرات تدریجی در ساختار زنجیره تامین و یا در ظرفیت تسهیلات ،ممکن است مهم باشد.[95]
در مدیریت زنجیره تامین معمولا سه سطح برنامه ریزی با توجه به افق زمانی مورد توجه است. سطح استراتژیک ، سطح تاکتیکی و سطح عملیاتی.[11,95] درسطح استراتژیک تصمیماتی که تاثیرات بلند مدت روی سازمان دارند ،بررسی میشوند،مثل تعداد،مکان و ظرفیت انبار ها وکارخانه های تولیدی یا جریان مواد در بین شبکه لجیستیک. تصمیمات استراتژیک که شامل سرمایه گزاری عظیمی هستند،تسهیلاتی که فعلا فعالیت میکنند،انتظار میرود برای یک افق زمانی بلند مدت فعالیت کنند.اگر چه انواع تغییرات گوناگون در طول زمان عمر تسهیل ممکن است یک مکان را که امروز خوب است ،تبدیل به مکان بدی در آینده شود. از انجایی که فعالیت های تاکتیکی و عملیاتی بعد از بر پا ساختن تصمیمات استراتژیک اجرا میشوند،آرایش شبکه لجیستیک برای سطح تصمیمات تاکتیکی و استراتژیک یک محدودیت خواهد شد. از آنجایی که تاسیس یا عدم تاسیس تسهیلات اقدام زمانبر و پر هزینه ایست،تغییر آرایش شبکه به آسانی ممکن نیست.از اینرو آرایش زنجیره تامین یک موضوع استراتژیک کلیدی است که روی فعالیت های تکتیکی و عملیاتی تاثیرگذار بوده و نیازمند این است که برای زمان طولانی و اقدام موثر در کل زنجیره تامین، بهینه شود.[90]
یکی از ویژگی هایی که به سختی در مسایل طراحی شبکه زنجیره تامین قابل اجتناب است ، عدم قطعیت عجین شده با شرایط آینده است که ممکن است روی ورودی مساله تاثیر گزار باشد و نیازمند این است که این عدم قطعیت در مدل در فرایند تصمیم گیری در نظر گرفته شود. دلایل و منابع مختلفی برای این عدم قطعیت ها وجود دارد که میتواند درون مدل ها در نظر گرفته شود ،نظیر تقاضا،هزینه تولید و توزیع،تامین مواد خام و غیره.این عدم قطعیت های موجود نیازمند یافتن تصمیمات طراحی زنجیره تامین پایدار و بررسی راههایی جهت سنجش و بهینه سازی ریسک مرتبط با این تصمیمات است. [125]

1-4.ریسک و عدم قطعیت در زنجیره تامین :
امروزه زنجیره های تامین در حال تغییرات زیادی هستند که منجر به پیچیدگی بیشتر آنها گردیده است که میتوان به عواملی چون جهانی سازی تجارت20 ،پذیرش برخی از فلسفه های تجارت مثل ناب21، پاسخ موثر به مشتری و برنامه های پاسخ گویی سریع اشاره کرد.اجرای این فلسفه ها و شیوه ها ممکن است مشکلات و مسایل جدیدی را بوجود بیاورد و ممکن است زنجیره تامین را در برابر اختلالات آسیب پذیر تر کند. [22,96,129]
همچنین در یک محیط تجاری با ویژگی های پیچیده و عدم قطعیت ها ،موسسات تولیدی مجبورند زنجیره های تامین خود را به صورت کارا جهت افزایش کارایی و انعطاف پذیری ،مدیریت کنند.یکی از اهداف مدیریت زنجیره کاهش تاثیرات منفی اختلالات خارجی و سعی در مدیریت ریسک های قطعی درون زنجیره است.[55] بر اساس گفته هیشامودین و همکاران در سال 2013 ماهیت و پیچیدگی های امروزه در زنجیره تامین آنها را آسیب پذیرتر22 در برابر ریسک های گوناگون کرده است.این ریسک‌ها ممکن است درون اصطلاحات مختلف قرار گیرند که شامل اختلال،عدم قطعیت و آشوب23 است.[48]

در اغلب موارد ریسک و عدم قطعیت یکسان فرض میشوند اما در واقع ریسک نتیجه ای از وجود عدم قطعیت است ریسک در یک زنجیره تامین،امکان تغییرات بالقوه در تعاملاتی است که بر کاهش ارزش افزوده هر عضو یک زنجیره اثر میگذارد.ارزیابی ریسک شامل فعالیت هایی است که مدیران زنجیره تامین را برای شناسایی ،برآورد و اندازه گیری ریسک کلی زنجیره تامین توانا میسازد.مدیریت ریسک24 میبایست ریسک موجود در ارتباطات سازمانی و درون زنجیره تامین را ارزیابی کند، تا بدین ترتیب با مدیریت اثر بخش آن، آسیب پذیری25 زنجیره تامین را کاهش دهد.[130]
1-5.انواع ریسک در زنجیره تامین :
برای کنترل و مدیریت ریسک باید معنای ریسک، انواع ریسک و منابعی که ریسک از آنها ناشی میشود را را بشناسیم.
ریسک در زنجیره تامین در ادبیات در اشکال مختلفی مطرح شده است. در زیر اشاره جامعی به دسته بندی های صورت گرفته در زمینه رسیک زنجیره تامین شده است .
پالسون ریسک های درون زنجیره تامین را به سه دسته کلی اختلال عملیاتی،اختلال تاکتیکی و عدم قطعیت استراتژیک طبقه بندی نموده است.[15] در حالیکه کلین دورفر و وو انواع ریسک را به دو دسته ریسک هماهنگی بین تقاضا و تامین و ریسک اختلال طبقه بندی کردند.[68]
چوپرا و سودهی در سال 2004 ریسک در زنجیره تامین را به 9 دسته طبقه بندی میکند.
اختلالات (مثل بلایای طبیعی-تروریسم -جنگ)
تاخیرات(مثل منعطف نبودن منابع عرضه)
سیستم ها(مشکلات زیر ساختی)
پیش بینی(پیش بینی های اشتباه)
مشخصه فکری (ادغام عمودی)
تهیه و تامین (تبادل نرخ رسیک)
اکتسابی و دریافت کردنی(تعداد مشتریان)
موجودی(هزینه نگهداری موجودی،عدم قطعیت در عرضه و تقاضا)
ظرفیتی(هزینه ظرفیت)
تانگ در سال 2006 بطور کلی ریسک ها را در دو دسته مورد بررسی قرار داده است .[130]
ریسک های عملیاتی :
این ریسک ها شامل مواردی است که دارای عدم قطعیت ذاتی هستد مثل تقاضای مشتریان ،عرضه وقیمت ها
ریسک های اختلال26:
شامل حوادث طبیعی مثل سیل و زلزله و عواملی چون جنگ ،تروریسم،بحران های اقتصادی،نوسانات پول ملی و…

بارنز مجموعه ریسک های سازمان را در پنچ گروه اصلی طبقه بندی کرده است.[130]
ریسک استراتژیک : ریسک ناشی از شکست یا موفقیت برنامه ای کلی ( مثل استراتژی بازاریابی،تغییر در رفتار مشتریان و یا تغییرات سیاسی)
ریسک مالی : ریسک ناشی از شکست یا موفقیت در کنترل مالی
ریسک عملیاتی : ریسک ناشی از خطای انسانی(مثل اشتباهات طراحی ،ریسک رفتار کارکنان)
ریسک تجاری : ریسک ناشی از شکست یا موفقیت روابط تجاری(مثل ورشکستگی تامین کنندگان)
ریسک تکنیکی : ریسک ناشی از آسیب دیدگی دارایی های فیزیکی (مثل از کار افتادگی تجهیزات،آتش سوزی و آلودگی )
واترز منابع ریسک در زنجیره تامین را به دو دسته کلی تقسیم کرد[141]
ریسک های ناشی از درون زنجیره هستند (که قابل کنترلند) مثل تاخیر در تحویل سفارشات مشتری، موجودی مازاد27 ، پیش بینی های ضعیف ، خطاهای انسانی، نقص در سیستم های فناوری اطلاعات.
ریسک هایی که ناشی از عوامل بیرونی زنجیره هستند(که قابل کنترل نیستند) مثل زلزله، جنگ، طوفان، افزایش قیمت ها، و…
واترز در دسته بندی دیگر در سال 2007ریسک ها را در سه دسته کلی معرفی کرد.[141]
ریسک محیطی :
که در برگیرنده عدم قطعیت هاییست که ناشی از فعل و انفعالات زنجیره تامین با محیط است .مثل حملات تروریستی، جنگ و زلزله و…
ریسک سازمانی:
ناشی از عواملی است که درون بخش هایی از زنجیره تامین قرار دارند.مثل اعتصابات کارگران، عدم قطعیت های تولیدی مثل خرابی ماشین الات، عدم قطعیت در سیستم های فناوری اطلاعات.
ریسک مرتبط با شبکه زنجیره تامین:
این ریسکها ناشی از تعامل سازمان ها در یک زنجیره تامین است.
کار معتقد است که ریسک در زنجیره تامین را میتوان به دو گروه طبقه بندی کرد[66]
ریسک های سیستماتیک:
این ریسک ها مرتبط با عوامل محیطی است که اجتناب ناپذیر است. مثل اختلال در عرضه و تقاضا، انظباطی، قانونی، تغییرات بروکراسی، وقوع حوادث مصیبت بار و اختلالات زیرساختی.
ریسک های غیر سیستماتیک:
این ریسک ها مرتبط با عواملی است که میتوان به طور وسیعی توسط کمپانی کنترل شود.مثل اختلال در تسهیلات سیستم های تولیدی
بر اساس گفته برخی محققین ریسک ها را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد .[19,97,70]
ریسک های با احتمال بالا و تاثیر کم(ریسک های ذاتی و مکرر)
ریسک های با احتمال پایین و تاثیر زیاد (ریسک های مخرب و کمیاب)
1-6.منابع ریسک در زنجیره تامین :
تفاوت ناچیزی بین ریسک و عدم قطعیت وجود دارد.در عمل منظور از ریسک، منابع ریسک است.منظور از عدم قطعیت در یک سازمان پیش بینی ناپذیری متغییرهای سازمانی است که بر عملکرد شرکت اثر میگذارند و به شکل کمبود دانش در این زمینه این متغییرها ظاهر میشود و بنابراین ریسک را افزایش میدهد.[1]
جوتر منابع ریسک سازمانی را به سه دسته منابع خارج از زنجیره تامین (مثل منابع سیاسی، طبیعی، اجتماعی و بازار و صنعت و…) ومنابع درون زنجیره تامین ( مثل اعتصاب نیروی کار ) و منابع وابسته به شبکه (روابط متقابل بین سازمان های درون زنجیره تامین) تقسیم میکند.[64]
چوپرا و میندل در سال 2001 تحلیلی از ریسک و منابع آن ارایه دادند که در جدول زیر میبینیم.
انواع ریسکمنابع ریسکاختلالبلایای طبیعی، اعتصاب کارکنان، ورشکستگی تامین کنندگان، جنگ و تروریسمتاخیرعدم انعطاف پذیری تامین کننده، کیفیت پایین تامین کنندهسیستممشکلات زیر ساختی تنوع محصول، فصلی بودن، چرخه عمر کوتاهپیش بینیپیش بینی های اشتباه ، اثر شلاق چرمیدارایی های مجازیادغام عمودی زنجیره تامین ، برون سپاری و بازرگانی جهانیتهیه و تامینریسک نرخ تبدبل پول،اکتسابی و دریافت کردنیتعداد مشتریانموجودیهزینه نگهداری موجودی و عدم قطعیت عرضه و تقاضاظرفیتیهزینه ظرفیت
1-7. مدیریت ریسک در زنجیره تامین :
مدیریت ریسک زنجیره تامین، مدیریت ریسک های داخلی و خارجی زنجیره تامین است، که از طریق یک رویکرد هماهنگ بین اعضای زنجیره تامین به جهت کاهش آسیب پذیری زنجیره تامین انجام میشود.هدف مدیریت ریسک زنجیره تامین اجتناب از رخداد شکست هایی در زنجیره تامین است که می تواند منجر به اثراتی شود که بر کل زنجیره تامین تاسبثیر گذار است. یافتن و تحلیل این ریسک ها مهمترین کار در مدیریت ریسک زنجیره تامین است.[1]
تانگ در سال 2006 نشان داده است که چهار رویکرد مدیریت پایه میتواند در یک روش هماهنگ برای مدیریت ریسک به صورت هماهنگ برای مدیریت ریسک در زنجیره تامین بکار رود که در شکل نشان داده شده است.[130]


پاسخ دهید